دولت حسن روحانی با دردسرهایی مواجه است که دیگران برایش درست کردهاند: طرح یارانهها، خشونت در زندان اوین... این در حالی است که رئیس جمهور همۀ امید و تلاش خود را صرف ادامۀ مذاکرات اتمی کرده است. فریدون خاوند، کارشناس اقتصاد و مرتضی کاظمیان روزنامهنگار، نگاه و برداشت خود را از موقعیت فعلی دولت روحانی و مشکلاتش شرح میدهند...
مرحلۀ دوم طرح حذف یارانهها که از یک سو با ثبت نام انبوه مردم برای دریافت کمک نقدی، و از سوی دیگر با گران شدن بنزین به اجرا درآمد، کم و بیش با واقعه یا فاجعۀ غیرمنتظرۀ بند ٣۵٠ اوین هم زمان شد.
در این حال، روند مذاکرات هستهای ایران با قدرتهای بزرگ با موفقیت ادامه دارد. اما به نظر میرسد که سیاستهای دولت روحانی روز به روز بیشتر، محافظهکاران و تندروهای جمهوری اسلامی را آزار میدهد.
دولت روحانی و سرنوشت محمد خاتمی
انگار حسن روحانی هر قدر بخواهد "آهسته برود و بیاید" باز هم از "شاخ"های ناراضیان محفل قدرت در امان نیست.
نشانههایی که در روزهای اخیر مشاهده شد، میتواند چنین تفسیر شود که حسن روحانی به نوبۀ خود به پای دیوار سختی رسیده که پیش از وی محمد خاتمی و البته بسیاری دیگر به آن برخوردند.
دیوار سختی که بر اساس تحلیلهای گوناگون ترکیبی است از ارادۀ رهبری، حوزۀ قدرت سپاه پاسداران و منافع گروه بیشکلی از محافظهکاران و سنتیهایی که هر گشایش کوچک به سوی جهان را خطری برای خود میبینند.
مخالفان روحانی، مطابق معمول جمهوری اسلامی، حملات خود را با توسل به اتهام رفتارهای غیراسلامی شدت دادند.
میهمانی همسر حسن روحانی به مناسبت میلاد حضرت فاطمه، بهانهای شد برای انتقادهای تند و تیز و متهم کردن رئیس جمهور به "ریخت و پاش". یازده نمایندۀ مجلس هم فرصت را مغتنم دیدند و به رییس جمهور تذکری دادند.
اما این جملۀ روحالله حسینیان که "قرار بود هم چرخ زندگی مردم و هم سانتریفیوژها بچرخد"، دلایل نارضایتی بخشی از دایرۀ قدرت را مینمایاند: در اینجا محور اصلی برنامۀ روحانی هدف قرار گرفته است: کوتاه آمدن در پروندۀ اتمی در قبال اقتصاد بهتر...
حسینیان صرحاً میگوید که در حال حاضر چرخ زندگی مردم بدتر از قبل میچرخد، و "سانتریفوژها هم منتظر فرمان توقف است".
آیا همفکران حسینیان نگرانند که با مصالحه در پروندۀ اتمی، هیچ چیز نصیبشان نشود؟
مصالحه با غرب به عقیدۀ اینان و به عقیدۀ رهبری بزرگترین خطر برای جمهوری اسلامی است. بیجهت نیست که آیتالله خامنهای به مناسبت روز زن تأکید کرد که برای رسیدگی به امر زنان و خانواده باید قبل از هر چیز از "فرآوردههای غربی پرهیز کرد".
یارانهها: محاسبۀ غلط یا سادهانگاری
حسن روحانی با پروندۀ یارانهها فرصت دیگری به دشمنان خود داد. درست معلوم نیست که در مورد ثبت نام مردم برای دریافت کمک نقدی، دولت محاسبات غلطی داشته، یا خود را گول میزده یا تظاهر به غافلگیری میکند.
چگونه ممکن است که در شرایط امروز اقتصادی ایران و در حالی که بیاعتمادی مطلق میان رژیم و مردم حاکم است، دولت این فرض را منظور بدارد که بخش قابلاعتنایی از جامعه از خیر پول نقد -ولو کم- بگذرد و از سر سیری، سهم خود را به دولت ببخشد؟
هر چه هست، مسئولان دولت چنان واکنش نشان دادند که گویا واقعاً انتظار داشتند حداقل ده درصد مردم از دریافت پول منصرف شوند.
همانطور که قرار بود، در اجرای مرحلۀ دوم طرح حذف یارانهها، تقریباً همزمان با ثبت نام مردم برای دریافت ٤٥هزار تومان ماهانه، بنزین سهمیهای ٧٥درصد و گازوییل سهمیهای ٦٦درصد گران شد.
در این معامله، و بر اساس محاسبات محمود احمدینژاد، دولت میبایست موفق به صرفهجویی شود. یعنی به جای این که سوخت را ارزانتر به مردم بدهد، آن را به تدریج به قیمت "واقعی" خود نزدیک کند و در عوض، با پرداخت مبلغی نقدی به مردم، این گرانی را جبران نماید.
اما بر اساس حسابهای اقتصاددانان ایرانی، تاکنون چنین چیزی میسر نشده، یعنی دولت در اجرای طرح یارانهها باز هم ضرر کرده است.
بند ٣۵٠: دردسر دیگری روی دست دولت روحانی
در این میان واقعۀ بند ٣۵٠ اوین افکار عمومی ایرانیان را بار دیگر مشوش و مضطرب کرد. این نگرانی گنگ را طبعاً مقامات بهتر احساس کردند و ظاهراً برای رام کردن آن، رزمایش بسیج را در تهران ترتیب دادند و از سوی دیگر رئیس سازمان زندانها را هم "جا به جا" کردند.
این رویداد تلخ چه تآثیری بر آیندۀ دولت روحانی خواهد داشت؟
فریدون خاوند، استاد اقتصاد و مرتضی کاظمیان، روزنامهنگار، هر دو معتقدند که در حال حاضر تنها برگ برندۀ دولت روحانی، روند گفتگوهای اتمی است.
به گفتۀ فریدون خاوند، روحانی امیدوار است که بخشی از دلارهای ایران را به لطف رفع تحریمها به کشور بازگرداند. به عقیدۀ وی، بدون پیشرفت سریع در پروندۀ اتمی و بدون ایجاد دگرگونیهای بزرگ در سیاست اقتصادی کشور، امکان تغییرات مثبت به نظر بعید میرسد...
مرتضی کاظمیان که بیشتر بر جنبههای سیاسی و اجتماعی اوضاع نظر دارد، نگران است که فعالان ایرانی و به طور کلی جامعۀ مدنی، همۀ وظایف و امیدها را بر دوش دولت روحانی بیندازند و خود منفعل شوند.
به عقیدۀ مرتضی کاظمیان، حتی اگر حسن روحانی بتواند موفقیتهای نسبی اقتصادی به دست آورد، باز هم از نگاه "دموکراسیخواهان ایرانی" چیز زیادی تغییر نخواهد کرد. وی خواهان اقدامات صریحتر دولت برای پیشبرد آزادیها و گسترش حقوق اجتماعی و سیاسی است...
منبع: rfi.fr
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر